Εκφράζονται απόψεις του Blogger στο άρθρο αυτό.
Το STEM έχει γίνει τα τελευταία χρόνια νέα “μόδα” στην εκπαίδευση.
Σεμινάρια, προγράμματα, δράσεις, εργαστήρια. Όλα δείχνουν ότι κάτι αλλάζει.
Και όμως… στην πράξη, συχνά δεν αλλάζει τίποτα
ουσιαστικό.
Οι μαθητές συμμετέχουν σε “STEM
δραστηριότητες”, αλλά:
δεν κατανοούν βαθύτερα
δεν αναπτύσσουν δεξιότητες
δεν θυμούνται σχεδόν τίποτα μετά
Γιατί συμβαίνει αυτό; Και το πιο σημαντικό:
πώς μπορεί να διορθωθεί;
1.
Το STEM γίνεται “δραστηριότητα”, όχι μεθοδολογία
Το πιο βασικό λάθος:
Το STEM αντιμετωπίζεται σαν κάτι που κάνουμε περιστασιακά,
όχι σαν τρόπο διδασκαλίας.
Παράδειγμα:
- “Σήμερα θα κάνουμε STEM”
- “Σήμερα θα φτιάξουμε κάτι”
Αυτό οδηγεί σε:
- αποσπασματικές εμπειρίες
- έλλειψη συνέχειας
- επιφανειακή μάθηση
✔ Τι πρέπει
να κάνουμε:
Ενσωματώνουμε τη λογική STEM μέσα στο μάθημα:
- αρχίζουμε με προβλήματα
- αφήνουμε χώρο για διερεύνηση
- δουλεύουμε με ερωτήσεις, όχι απαντήσεις
2.
Υπερβολική εξάρτηση από “έτοιμα kits”
Πολλά μαθήματα με μεθοδολογία STEM βασίζονται σε:
- ρομποτικά kits
- έτοιμα projects
- οδηγίες βήμα-βήμα
Το αποτέλεσμα;
Οι μαθητές:
- ακολουθούν οδηγίες
- δεν σκέφτονται
- δεν κατανοούν το “γιατί”
- δεν αυτενεργούν
- δεν πειραματίζονται
✔ Τι πρέπει
να κάνουμε:
- χρησιμοποιούμε απλά υλικά
- παρέχουμε ανοιχτές δραστηριότητες
- αφήνουμε πολλαπλές λύσεις
Το σημαντικό δεν είναι το εργαλείο — είναι η
σκέψη.
3.
Φόβος της “αποτυχίας”
Στην ελληνική εκπαιδευτική κουλτούρα:
- το λάθος αποφεύγεται
- η “σωστή απάντηση” επιβραβεύεται
Αλλά το STEM βασίζεται σε κάτι άλλο:
δοκιμή → αποτυχία → βελτίωση
✔ Τι πρέπει
να κάνουμε:
- ενθαρρύνουμε τα λάθη
- ρωτάμε “τι έμαθες από αυτό;”
Δείχνουμε ότι η αποτυχία είναι μέρος της
διαδικασίας
4.
Έλλειψη πραγματικών προβλημάτων
Πολλά STEM σενάρια είναι:
- τεχνητά
- χωρίς νόημα για τους μαθητές
- αποκομμένα από την καθημερινότητα
✔ Τι πρέπει
να κάνουμε:
Χρησιμοποιούμε προβλήματα όπως:
- «Πώς να φτιάξουμε μια σταθερή κατασκευή;»
- «Πώς να μειώσουμε τη θερμότητα σε ένα αντικείμενο;»
- «Πώς να μεταφέρουμε κάτι χωρίς να πέσει;»
Όσο πιο “αληθινό” το πρόβλημα, τόσο
μεγαλύτερη η εμπλοκή.
5.
Το μάθημα γίνεται “εντυπωσιακό”, όχι ουσιαστικό
Πολλές φορές δίνεται έμφαση σε:
- wow effect
- εντυπωσιακά αποτελέσματα
- παρουσίαση
Αλλά:
εντυπωσιακό ≠ μαθησιακό
✔ Τι πρέπει
να κάνουμε:
Εστιάζουμε:
- στη διαδικασία
- στη σκέψη
- στον αναστοχασμό
6.
Απουσία αναστοχασμού
Το πιο παραμελημένο κομμάτι.
Οι μαθητές κάνουν μια δραστηριότητα… και
τελειώνει εκεί.
Χωρίς:
- συζήτηση
- ανάλυση
- σύνδεση με τη θεωρία
✔ Τι πρέπει
να κάνουμε:
Στο τέλος κάθε δραστηριότητας ρωτάμε:
- «Τι λειτούργησε;»
- «Τι δεν λειτούργησε;»
- «Τι θα άλλαζες;»
- «Τι μάθαμε;»
Εκεί γίνεται η πραγματική μάθηση.
Πώς μπορούμε
να κάνουμε το STEM να δουλέψει (στην πράξη)
Αν θέλουμε ένα απλό και εφαρμόσιμο μοντέλο,
ακολουθούμε αυτά:
- Αρχίζουμε με ένα πρόβλημα
- Ζητάμε ιδέες από τους μαθητές
- Αφήνουμε να δοκιμάσουν
- Συζητάμε το αποτέλεσμα
- Αυτό είναι όλο.
Δεν χρειάζεται:
- ειδικός εξοπλισμός
- πολλά χρήματα
- τέλειος σχεδιασμός
Χρειάζεται:
- σωστές ερωτήσεις
- χώρο για σκέψη
- αποδοχή του λάθους
Η μεγάλη αλήθεια
Το STEM στην Ελλάδα δεν αποτυγχάνει επειδή:
- λείπουν τα μέσα
- δεν υπάρχουν εργαλεία
Αποτυγχάνει όταν:
- μένει στην επιφάνεια
- γίνεται “μόδα”
- χάνει τη φιλοσοφία του
Συμπέρασμα
Το STEM μπορεί να είναι ένα από τα πιο ισχυρά
εργαλεία μάθησης.
Αλλά μόνο αν χρησιμοποιηθεί σωστά.
Αντί να κυνηγάμε:
- τον εξοπλισμό
- την τελειότητα
- το εντυπωσιακό αποτέλεσμα
επενδύουμε σε κάτι πολύ πιο σημαντικό:
τη σκέψη των μαθητών.
Και τότε, το STEM δεν θα είναι απλώς μια
δραστηριότητα.
Θα γίνει πραγματική εκπαίδευση.
Πολύδωρος Σταυρόπουλος, Μηχανολόγος Εκπαιδευτικός, MSc STEM in Education (Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ), Επιθεωρητής Ασφάλειας, Υγείας και Ποιοτικού Ελέγχου, Συγγραφέας, Πρέσβης STEM Scientix.