Παράδειγμα STEM δραστηριότητας στη Φυσική
Θέμα: Νόμος του Ohm στην πράξη (ρεύμα – τάση
– αντίσταση)
Αντί να διδάξουμε απλώς τον τύπο, μπορούμε να
μετατρέψουμε το μάθημα σε μια μικρή ερευνητική αποστολή.
Η πρόκληση προς τους μαθητές:
«Πώς μπορούμε να αποδείξουμε πειραματικά τη σχέση μεταξύ τάσης, έντασης και αντίστασης;»
Η εκπαίδευση αλλάζει — και μαζί της πρέπει να
αλλάξουμε κι εμείς. Σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι άμεσα διαθέσιμη, ο
ρόλος του εκπαιδευτικού δεν είναι πια απλώς να μεταδίδει γνώση, αλλά να
εμπνέει, να καθοδηγεί και να ενεργοποιεί τους μαθητές.
Εδώ ακριβώς έρχεται η προσέγγιση STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Όχι ως μια ακόμη «εκπαιδευτική μόδα», αλλά ως μια ουσιαστική μεθοδολογία που μετατρέπει τη μάθηση σε εμπειρία.
Για εκπαιδευτικούς που θέλουν οι μαθητές τους να μην αποστηθίζουν… αλλά να δημιουργούν.
Στη σύγχρονη εποχή, όπου η τεχνολογία εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς, η εκπαίδευση στις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM) αποτελεί βασικό πυλώνα για το μέλλον της κοινωνίας. Πρωτοβουλίες όπως η Scientix διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πιο δημιουργικού, συνεργατικού και καινοτόμου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.
Το βιβλίο αυτό είναι free e-book και κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2024. Είναι ένας πολύ χρήσιμος οδηγός, για όλους τους εκπαιδευτικούς, οποιασδήποτε
βαθμίδας. Με τις γνώσεις που περιέχονται ο εκπαιδευτικός θα καταστεί ικανός να
κατανοήσει ακριβώς τη μεθοδολογία του STEM και βέβαια να την εφαρμόσει στην
ειδικότητα του. Η εφαρμογή μπορεί να γίνει από ΟΛΕΣ τις ειδικότητες. Είναι έγχρωμο σε μορφή pdf και φέρει 104 σελίδες.
Μπορείτε να το κατεβάσετε από τις διευθύνσεις: https://drive.google.com
ή εναλλακτικά αν υπάρχει πρόβλημα: https://www.openbook.gr/stem/
Το STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) είναι ένας τομέας γεμάτος ζωντάνια, αλλά συχνά ο κόσμος το μπερδεύει με το "απλώς παίζουμε με ρομποτάκια". (Διευκρινήσεις για το θέμα αυτό στο άρθρο μας: http://sv1ahh1.blogspot.com/2021/12/stem.html)
Είναι η τέχνη του να αποσυναρμολογείς κάτι για να καταλάβεις πώς λειτουργεί — κάτι που κάθε παιδί κάνει ενστικτωδώς όταν χαλάει τα παιχνίδια του!
Στη συνέχεια της ανάρτησης αυτής παρατίθεται πίνακας σύγκρισης της διδασκαλίας με μεθοδολογία STEM και της παραδοσιακής διδασκαλίας.
Η ουσία της μεθοδολογίας STEM δεν βρίσκεται στην απλή διδασκαλία τεσσάρων διαφορετικών μαθημάτων, αλλά στη συνέργεια και την αλληλοεπικάλυψη μεταξύ τους. Στην παραδοσιακή εκπαίδευση, τα μαθήματα αυτά είναι συχνά "απομονωμένα". Στο STEM, οι κλάδοι αυτοί ενώνονται για να λύσουν ένα ενιαίο πρόβλημα. Δείτε πώς αλληλεπιδρούν οι τέσσερις πυλώνες:
Αυτά είναι τα βασικά στάδια της διδασκαλίας
με μεθοδολογία STEM:
Προσδιορισμός του Προβλήματος:
Οι μαθητές καλούνται να κατανοήσουν μια
πρόκληση ή μια ανάγκη του πραγματικού κόσμου.
Η μεθοδολογία STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) είναι μια διεπιστημονική προσέγγιση μάθησης που συνδυάζει τις φυσικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά μέσα από πρακτικά προβλήματα και έργα (projects). Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά τα βασικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της εφαρμογής της στην εκπαίδευση.
Ίσως κάποιοι να γνωρίζετε ήδη το NotebookLM της Google το οποίο είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο όχι μόνο για τη μεθοδολογία του STEM αλλά είναι και βοηθός έρευνας με τεχνητή νοημοσύνη, σχεδιασμένο για να μας βοηθάει να βελτιώνουμε και να οργανώνουμε τις ιδέες μας.
Θα αναφέρουμε ένα σύνηθες παράδειγμα χρήσης του για να γίνει κατανοητή η βοήθεια που μπορεί να μας προσφέρει στις εργασίες μας: ανεβάζουμε στο NotebookLM, αρχεία PDF, ιστοσελίδες, βίντεο YouTube, αρχεία ήχου, Έγγραφα Google ή παρουσιάσεις Google και μπορούμε να ζητήσουμε περίληψη, ερωτήσεις ή οτιδήποτε άλλο ενδεχομένως χρειαζόμαστε από το συγκεκριμένο αρχείο που ανεβάσαμε. Αυτό επεξεργάζεται σε μηδενικούς χρόνους τα δεδομένα που δώσαμε και μας απαντάει σε αυτό που ζητήσαμε. Δεν κρατάει στοιχεία, ούτε τα αρχεία που δώσαμε και μπορούμε να διαγράψουμε το υλικό μας με ένα κλικ.
Σε συνεργασία με τον συνάδελφο εκπαιδευτικό κ. Σαράντο Οικονομίδη (Ph.D) σχεδιάσαμε μία εξαιρετική εφαρμογή ολοκληρωμένου STEM. Η εφαρμογή αυτή μπορεί να εκτελεστεί είτε στο μάθημα της Φυσικής, είτε σε μαθήματα ηλεκτρολογικών ειδικοτήτων των ΕΠΑΛ.
Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Σαράντο Οικονομίδη για την ευγενική παραχώρηση της δραστηριότητας αυτής στο Blog μας. Ο κ. Σαράντος Οικονομίδης είναι Ph.D Φυσικός, σύμβουλος του ΙΕΠ, διετέλεσε επί πολλά έτη δ/ντης σε σχολεία της Β/θμιας εκπαίδευσης και απο το 2023 σχολικός σύμβουλος.
Στόχος της STEM εκπαίδευσης είναι η απελευθέρωση της δημιουργικότητας των μαθητών με την ανάπτυξη μιας εκπαιδευτικής κουλτούρας με αξίες όχι μόνο ως προς την αριστεία στις επιστήμες και τα μαθηματικά αλλά και ως προς την δημιουργικότητα την καινοτομία την επικοινωνία και την επιχειρηματικότητα.
Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Σαράντο Οικονομίδη για την ευγενική παραχώρηση της δραστηριότητας αυτής στο Blog μας. Ο κ. Σαράντος Οικονομίδης είναι Ph.D Φυσικός, σύμβουλος του ΙΕΠ, διετέλεσε επί πολλά έτη δ/ντης σε σχολεία της Β/θμιας εκπαίδευσης και απο το 2023 σχολικός σύμβουλος.
Περίληψη
Η δραστηριότητα η οποία παρουσιάζεται στην εργασία αυτή, είναι μέρος μιας γενικότερης πρακτικής η οποία εφαρμόσθηκε στο Ράλλειο Λύκειο Θηλέων στη Φυσική προσανατολισμού της Β΄ τάξης με επιρροές από το ερευνητικό Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ATS 2020.
Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζεται ένα πιλοτικό
παράδειγμα STEM σε έναν διαφορετικό τρόπο χρήσης του ελεύθερου
λογισμικού Tracker Video Analysis. Ως γνωστόν το
συγκεκριμένο λογισμικό είναι δωρεάν και παρέχει τη δυνατότητα ανάλυσης κίνησης
μέσα από video. Βρίσκει μεγάλη εφαρμογή στη θεματολογία της επιστήμης της
Φυσικής.
Είναι σίγουρο ότι δεν υπάρχει μία απλή λύση για τα ερωτήματα που θα αντιμετωπίσει ένας εκπαιδευτικός που έχει επιμορφωθεί στην διδακτική με προσέγγιση STEM. Θα προσπαθήσουμε να μοιραστούμε μερικές πληροφορίες για μια καλή αρχή, πάντα κατά την γνώμη μας. (Επεξηγηματικό ενδιαφέρον έχουν τα link που παραθέτουμε σε αυτό το άρθρο).
Σε αυτήν την ανάρτηση θα παρουσιάσουμε ένα υποδειγματικό μάθημα ολοκληρωμένου STEM.
Για πληροφορίες σχετικά με το τι είναι ολοκληρωμένο STEM αναφερόμαστε στην ανάρτησή μας: http://sv1ahh1.blogspot.com/2021/05/stem_11.html
Οι κατασκευές έγιναν από τον Blogger με μηδενικό κόστος με υλικά που υπάρχουν σε κάθε σπίτι. Με click στις φωτό μεγεθύνονται.
Η Εκπαίδευση STEM, στον πυρήνα της, σημαίνει απλώς την εκπαίδευση μαθητών, φοιτητών σε τέσσερις ειδικούς κλάδους συνδυασμένα: Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά. Αντί να εκπαιδεύουμε τους μαθητές, σε οποιονδήποτε και ξεχωριστά, από αυτούς τους τομείς, το STEM συνδυάζει και τους τέσσερις σε μία διεπιστημονική και εφαρμοσμένη προσέγγιση. Περισσότερα σε επίπεδο διδακτικού σεναρίου θα βρείτε στη διεύθυνση: http://sv1ahh1.blogspot.com/2021/11/blog-post.html
Στο ΦΕΚ 388 τ. β’/27-1-2023 που
δημοσιεύθηκε η Υ.Α. 9950/ΓΔ5 και βρίσκεται στη διεύθυνση:
αναφέρονται
τα πεδία και τα κριτήρια της ατομικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών από τον σχολικό
σύμβουλο. Τα κριτήρια συνοδεύουν ρουμπρίκες αξιολόγησης με την τεκμηρίωση των
χαρακτηρισμών της διδασκαλίας των εκπαιδευτικών ως “μη ικανοποιητικό”,
“ικανοποιητικό”, “πολύ καλό” και “εξαιρετικό”.
Στις 60 σελίδες της Υπουργικής αυτής απόφασης αναφέρονται πίνακες με τις αξιολογήσεις κάθε σταδίου της διδασκαλίας. Μπορεί ο εκπαιδευτικός να ανατρέξει στην προαναφερόμενη Υ.Α. ώστε να είναι πλήρως ενημερωμένος για το πως αξιολογείται το κάθε στάδιο αυτής. Λόγω μεγάλης έκτασης δεν θα αναφερθούμε σε αυτό.
