Εκφράζονται απόψεις του Blogger στο άρθρο αυτό.
Το STEM έχει γίνει τα τελευταία χρόνια νέα “μόδα” στην εκπαίδευση.
Σεμινάρια, προγράμματα, δράσεις, εργαστήρια. Όλα δείχνουν ότι κάτι αλλάζει.
Στο παρόν ιστολόγιο παρουσιάζονται άρθρα, καλές τεχνικές, καινοτομίες, εκπαιδευτικοί πόροι, δραστηριότητες, εφαρμογές και λογισμικά για χρήση στη διδακτική με προσέγγιση S.T.E.M. Σκοπός είναι η διάδοση της διεπιστημονικής μεθοδολογίας του S.T.E.M. Διαχειριστής: Πολύδωρος Σταυρόπουλος, εκπαιδευτικός Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc STEM στην εκπαίδευση. Πρέσβης STEM SCIENTIX για την Ελλάδα. Επιθεωρητής ασφάλειας, υγείας και ποιοτικού ελέγχου. email: sv1ahh@gmail.com
Εκφράζονται απόψεις του Blogger στο άρθρο αυτό.
Το STEM έχει γίνει τα τελευταία χρόνια νέα “μόδα” στην εκπαίδευση.
Σεμινάρια, προγράμματα, δράσεις, εργαστήρια. Όλα δείχνουν ότι κάτι αλλάζει.
Το σχολείο που συνδέει τη γνώση με τη ζωή
Το ελληνικό σχολείο βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση αλλά και μια σημαντική ευκαιρία: να μετασχηματιστεί από ένα μοντέλο αποστήθισης και παθητικής μάθησης σε ένα σχολείο δημιουργίας, έρευνας και καινοτομίας.
Προχωρημένη προσέγγιση για ενημέρωση των εκπαιδευτικών στη χρήση του GPAI.
Η εκπαίδευση του 21ου αιώνα απαιτεί από τον σύγχρονο εκπαιδευτικό να λειτουργεί όχι μόνο ως μεταδότης γνώσεων, αλλά ως σχεδιαστής μαθησιακών εμπειριών, καθοδηγητής, μέντορας και φορέας καινοτομίας. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και των αρχών STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα.
Σας καλωσορίζουμε σε αυτό το ταξίδι της
γνώσης, όπου η τεχνολογία συναντά την παιδαγωγική και η ανιδιοτέλεια γίνεται
πράξη.
Αυτό που κάνει το ιστολόγιό μας να ξεχωρίζει είναι η ικανότητά του να αποδομεί την πολυπλοκότητα των θετικών επιστημών και της μηχανικής, μετατρέποντας αυτές σε βιώσιμες εκπαιδευτικές εμπειρίες.
Ποια είναι η δική σου γνώμη για το STEM; πέρα από αυτά που γράφουμε εμείς στο ιστολόγιο μας. Πιστεύεις ότι προσφέρει αυτή η μεθοδολογία με τις γνώσεις που έχεις?
Η Οντολογική Αναθεώρηση της Εκπαιδευτικής
Διαδικασίας μέσω του STEM: Μια Συστημική Προσέγγιση
Η ενσωμάτωση της μεθοδολογίας STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) στο σύγχρονο παιδαγωγικό γίγνεσθαι δεν αποτελεί απλώς μια προσθετική διδακτική παρέμβαση, αλλά μια ριζική επιστημολογική μετατόπιση.
Μεθοδολογία STEM στην εκπαίδευση: Πρόκειται για το "μέλλον" που συμβαίνει ήδη, η κατανόησή της και η εφαρμογή της είναι ανάγκη για κάθε σύγχρονο εκπαιδευτικό, ώστε να προσφέρει το κάτι παραπάνω και να έχει τον απόλυτο έλεγχο της εκπαίδευσης των μαθητών.
This learning
scenario includes all 4 branches of STEM methodology.
Also it has:
The big idea of our course is "Environmental
Pollution".
The problem that
arises to be solved is that we can get motion - work from solar energy.
The teacher plays the role of observer during the application and helps only if required so that the students do not deviate from the main goal.
The
learning scenario has been uploaded to:
https://drive.google.com/file/d/1i46EKq9C4GmHaQ8bxDN9wZFW4oqPP9cU/view?usp=sharing
Τίτλος σεναρίου: Παίζοντας με το φως
Άρθρο του κ. Βασίλειου Κουτούφαρη, Καθηγητή Πληροφορικής, MSc STEM in education.
Σε συνέχεια του αρχικού άρθρου μας:
https://sv1ahh1.blogspot.com/2026/05/arduino.html
ήρθε η ώρα να δούμε και να μελετήσουμε στο β’ μέρος, την ασύρματη επικοινωνία που μας προσφέρει αυτή η αναπτυξιακή πλακέτα που κρατάμε στα χέρια μας.
Άρθρο του κ. Βασίλειου Κουτούφαρη, Καθηγητή Πληροφορικής, MSc
STEM in education.
Το Arduino είναι μια αναπτυξιακή-εκπαιδευτική πλακέτα. Δηλ. χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση, ειδικά κάνοντας χρήση της μεθοδολογίας STEM. Με την βοήθεια αυτής της πλακέτας αναπτύσσουμε διάφορα πειραματικά κυκλώματα (κάνοντας χρήση και άλλων ηλεκτρονικών εξαρτημάτων), όπως επίσης να κατασκευάσουμε ένα πρωτότυπο κύκλωμα που αφού το δοκιμάσουμε και δουλεύει σωστά, μπορούμε μετά να το βγάλουμε στην παραγωγή ή ως μέρος ενός μεγαλύτερου και πιο σύνθετου κυκλώματος/κατασκευής. Στο επόμενο link υπάρχει το άρθρο αναρτημένο:
Τι είναι η Scientix
(www.scientix.eu)
[Οι πληροφορίες είναι από το αρχικό φυλλάδιο ενημέρωσης της Scientix, με σκοπό να γίνουν κατανοητά η προσπάθεια και το έργο αυτής της Πανευρωπαϊκής (και όχι μόνο) κοινότητας στην δική μας Ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα, για μελλοντικά μέλη και νέους ενδιαφερόμενους].
Η Γέφυρα μεταξύ
Πραγματικού και Ψηφιακού Κόσμου – Όταν η Κατασκευή αποκτά
"Ζωντανό" Αντίγραφο
Εδώ συνδέουμε το STEM με το Industry 4.0.
Τι είναι: Η δημιουργία ενός ακριβούς ψηφιακού αντιγράφου μιας φυσικής κατασκευής (π.χ. μιας γέφυρας ή ενός ηλιακού συστήματος) σε έναν υπολογιστή. Οι αισθητήρες στην πραγματική κατασκευή στέλνουν δεδομένα στο ψηφιακό μοντέλο σε πραγματικό χρόνο.
Πώς να "Προγραμματίζουμε" Κύτταρα
αντί για Ρομπότ.
Αυτή είναι ίσως η πιο σύγχρονη εξέλιξη του
STEM. Αντί να χρησιμοποιούμε μόνο πλαστικό και μέταλλο, το STEM στρέφεται στα ζωντανά
συστήματα.
Τι είναι: Οι μαθητές χρησιμοποιούν βιολογικά υλικά για να λύσουν προβλήματα. Για παράδειγμα, η δημιουργία "βιο-πλαστικού" από μανιτάρια ή η χρήση βακτηρίων για τη δημιουργία χρωστικών ουσιών.
Η Επανάσταση του "Πολύ
Μικρού" στην Εκπαίδευση – Πέρα από τα Γρανάζια και τα Κυκλώματα
1. Εισαγωγή: Τι είναι η Νανοκλίμακα;
Ενώ το STEM συνήθως ασχολείται με κατασκευές
που βλέπουμε (γέφυρες, αυτοκίνητα, κυκλώματα), η νέα τάση είναι η εισαγωγή της
Νανοτεχνολογίας στην εκπαίδευση.
Τι είναι: Δραστηριότητες που διδάσκουν στα παιδιά πώς συμπεριφέρονται τα υλικά σε κλίμακα ατόμων.
Με αυτό το συνοπτικό άρθρο θα θέλαμε να ενημερώσουμε για 4 καινούργιες τάσεις που έχουν αναπτυχθεί στο εξωτερικό τον τελευταίο καιρό και έχουν ενταχθεί στη διεπιστημονική μεθοδολογία του STEM. Υπάρχουν αναλυτικές πληροφορίες για κάθε μία από αυτές στο ιστολόγιο μας ακολουθώντας τα link που παραθέτουμε στη συνέχεια.
Υπόσχεση: Θα διαβάσετε πράγματα που δεν έχουν ακουστεί πάλι στη χώρα μας...
Ακολουθούν οι βασικοί τρόποι με τους οποίους ένας εκπαιδευτικός μπορεί να αξιολογήσει την αυθεντικότητα μιας εργασίας:
Το άρθρο αυτό παρουσιάζει σκέψεις του Blogger.
θεωρούμε ότι υπάρχουν αρκετές
διαφορετικές ονομασίες των φάσεων ενός εκπαιδευτικού σεναρίου που όμως καταλήγουν
στο ίδιο νοηματικό αποτέλεσμα. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να αυτοσχεδιάσει υπάρχει
βαθμός ελευθερίας στη διατύπωση των ονομάτων των φάσεων. Δεν έχει σημασία η
ακριβής ονομασία αυτών αλλά το τι γνώριζε ο μαθητής πριν την εφαρμογή ολοκληρωμένου
STEM και
τι μετά από αυτήν.
Για το τι είναι ψηφιακό σενάριο μάθησης, δείτε την παρουσίασή μας με τις 9 διαφάνειες:
https://sv1ahh1.blogspot.com/2018/04/blog-post_15.html
Δύο πολύ γνωστές ονομασίες φάσεων σεναρίου είναι
:
Θέμα: Νόμος του Ohm στην πράξη (ρεύμα – τάση
– αντίσταση)
Αντί να διδάξουμε απλώς τον τύπο, μπορούμε να μετατρέψουμε το μάθημα σε μια μικρή ερευνητική αποστολή.
Η πρόκληση προς τους μαθητές:
«Πώς μπορούμε να αποδείξουμε πειραματικά τη σχέση μεταξύ τάσης, έντασης και αντίστασης;»
Η εκπαίδευση αλλάζει — και μαζί της πρέπει να
αλλάξουμε κι εμείς. Σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι άμεσα διαθέσιμη, ο
ρόλος του εκπαιδευτικού δεν είναι πια απλώς να μεταδίδει γνώση, αλλά να
εμπνέει, να καθοδηγεί και να ενεργοποιεί τους μαθητές.
Εδώ ακριβώς έρχεται η προσέγγιση STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Όχι ως μια ακόμη «εκπαιδευτική μόδα», αλλά ως μια ουσιαστική μεθοδολογία που μετατρέπει τη μάθηση σε εμπειρία.
Για εκπαιδευτικούς που θέλουν οι μαθητές τους να μην αποστηθίζουν… αλλά να δημιουργούν.
Στη σύγχρονη εποχή, όπου η τεχνολογία εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς, η εκπαίδευση στις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM) αποτελεί βασικό πυλώνα για το μέλλον της κοινωνίας. Πρωτοβουλίες όπως η Scientix διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πιο δημιουργικού, συνεργατικού και καινοτόμου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.
Το STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) είναι ένας τομέας γεμάτος ζωντάνια, αλλά συχνά ο κόσμος το μπερδεύει με το "απλώς παίζουμε με ρομποτάκια". (Διευκρινήσεις για το θέμα αυτό στο άρθρο μας:
http://sv1ahh1.blogspot.com/2021/12/stem.html)
Είναι η τέχνη του να αποσυναρμολογείς κάτι για να καταλάβεις πώς λειτουργεί — κάτι που κάθε παιδί κάνει ενστικτωδώς όταν χαλάει τα παιχνίδια του!
Η ουσία της μεθοδολογίας STEM δεν βρίσκεται στην απλή διδασκαλία τεσσάρων διαφορετικών μαθημάτων, αλλά στη συνέργεια και την αλληλοεπικάλυψη μεταξύ τους. Στην παραδοσιακή εκπαίδευση, τα μαθήματα αυτά είναι συχνά "απομονωμένα". Στο STEM, οι κλάδοι αυτοί ενώνονται για να λύσουν ένα ενιαίο πρόβλημα. Δείτε πώς αλληλεπιδρούν οι τέσσερις πυλώνες:
Αυτά είναι τα βασικά στάδια της διδασκαλίας
με μεθοδολογία STEM:
Προσδιορισμός του Προβλήματος:
Οι μαθητές καλούνται να κατανοήσουν μια
πρόκληση ή μια ανάγκη του πραγματικού κόσμου.
Η μεθοδολογία STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) είναι μια διεπιστημονική προσέγγιση μάθησης που συνδυάζει τις φυσικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά μέσα από πρακτικά προβλήματα και έργα (projects). Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά τα βασικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της εφαρμογής της στην εκπαίδευση.
![]() |
| https://www.brookings.edu/ |
H βιολόγος Ramaley Judith το 2001 καθιέρωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής μια ενοποιημένη διδασκαλία συμπεριλαμβάνοντας κλάδους των φυσικών επιστημών, της τεχνολογίας, της επιστήμης των μηχανικών και των μαθηματικών. Η εκπαιδευτική αυτή προσέγγιση που καθιέρωσε η Ramaley Judith, αναφέρεται σήμερα με το ακρωνύμιο STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Στη διδασκαλία με χρήση της μεθοδολογίας αυτής υπάρχει μετασχηματισμός της δασκαλοκεντρικής μεθόδου μάθησης στην ανακαλυπτική - διερευνητική μάθηση.
Ίσως κάποιοι να γνωρίζετε ήδη το NotebookLM της Google το οποίο είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο όχι μόνο για τη μεθοδολογία του STEM αλλά είναι και βοηθός έρευνας με τεχνητή νοημοσύνη, σχεδιασμένο για να μας βοηθάει να βελτιώνουμε και να οργανώνουμε τις ιδέες μας.
Σε συνεργασία με τον συνάδελφο εκπαιδευτικό κ. Σαράντο Οικονομίδη (Ph.D) σχεδιάσαμε μία εξαιρετική εφαρμογή ολοκληρωμένου STEM. Η εφαρμογή αυτή μπορεί να εκτελεστεί είτε στο μάθημα της Φυσικής, είτε σε μαθήματα ηλεκτρολογικών ειδικοτήτων των ΕΠΑΛ.
Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Σαράντο Οικονομίδη για την ευγενική παραχώρηση της δραστηριότητας αυτής στο Blog μας. Ο κ. Σαράντος Οικονομίδης είναι Ph.D Φυσικός, σύμβουλος του ΙΕΠ, διετέλεσε επί πολλά έτη δ/ντης σε σχολεία της Β/θμιας εκπαίδευσης και απο το 2023 σχολικός σύμβουλος.
Στόχος της STEM εκπαίδευσης είναι η απελευθέρωση της δημιουργικότητας των μαθητών με την ανάπτυξη μιας εκπαιδευτικής κουλτούρας με αξίες όχι μόνο ως προς την αριστεία στις επιστήμες και τα μαθηματικά αλλά και ως προς την δημιουργικότητα την καινοτομία την επικοινωνία και την επιχειρηματικότητα.
Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Σαράντο Οικονομίδη για την ευγενική παραχώρηση της δραστηριότητας αυτής στο Blog μας. Ο κ. Σαράντος Οικονομίδης είναι Ph.D Φυσικός, σύμβουλος του ΙΕΠ, διετέλεσε επί πολλά έτη δ/ντης σε σχολεία της Β/θμιας εκπαίδευσης και απο το 2023 σχολικός σύμβουλος.
Περίληψη
Η δραστηριότητα η οποία παρουσιάζεται στην εργασία αυτή, είναι μέρος μιας γενικότερης πρακτικής η οποία εφαρμόσθηκε στο Ράλλειο Λύκειο Θηλέων στη Φυσική προσανατολισμού της Β΄ τάξης με επιρροές από το ερευνητικό Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ATS 2020.
Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζεται ένα πιλοτικό
παράδειγμα STEM σε έναν διαφορετικό τρόπο χρήσης του ελεύθερου
λογισμικού Tracker Video Analysis. Ως γνωστόν το
συγκεκριμένο λογισμικό είναι δωρεάν και παρέχει τη δυνατότητα ανάλυσης κίνησης
μέσα από video. Βρίσκει μεγάλη εφαρμογή στη θεματολογία της επιστήμης της
Φυσικής.
Είναι σίγουρο ότι δεν υπάρχει μία απλή λύση για τα ερωτήματα που θα αντιμετωπίσει ένας εκπαιδευτικός που έχει επιμορφωθεί στην διδακτική με προσέγγιση STEM. Θα προσπαθήσουμε να μοιραστούμε μερικές πληροφορίες για μια καλή αρχή, πάντα κατά την γνώμη μας. (Επεξηγηματικό ενδιαφέρον έχουν τα link που παραθέτουμε σε αυτό το άρθρο).
Σε αυτήν την ανάρτηση θα παρουσιάσουμε ένα υποδειγματικό μάθημα ολοκληρωμένου STEM.
Για πληροφορίες σχετικά με το τι είναι ολοκληρωμένο STEM αναφερόμαστε στην ανάρτησή μας: http://sv1ahh1.blogspot.com/2021/05/stem_11.html
Οι κατασκευές έγιναν από τον Blogger με μηδενικό κόστος με υλικά που υπάρχουν σε κάθε σπίτι. Με click στις φωτό μεγεθύνονται.
Η Εκπαίδευση STEM, στον πυρήνα της, σημαίνει απλώς την εκπαίδευση μαθητών, φοιτητών σε τέσσερις ειδικούς κλάδους συνδυασμένα: Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά. Αντί να εκπαιδεύουμε τους μαθητές, σε οποιονδήποτε και ξεχωριστά, από αυτούς τους τομείς, το STEM συνδυάζει και τους τέσσερις σε μία διεπιστημονική και εφαρμοσμένη προσέγγιση. Περισσότερα σε επίπεδο διδακτικού σεναρίου θα βρείτε στη διεύθυνση: http://sv1ahh1.blogspot.com/2021/11/blog-post.html
Στο ΦΕΚ 388 τ. β’/27-1-2023 που
δημοσιεύθηκε η Υ.Α. 9950/ΓΔ5 και βρίσκεται στη διεύθυνση:
αναφέρονται
τα πεδία και τα κριτήρια της ατομικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών από τον σχολικό
σύμβουλο. Τα κριτήρια συνοδεύουν ρουμπρίκες αξιολόγησης με την τεκμηρίωση των
χαρακτηρισμών της διδασκαλίας των εκπαιδευτικών ως “μη ικανοποιητικό”,
“ικανοποιητικό”, “πολύ καλό” και “εξαιρετικό”.
Στις 60 σελίδες της Υπουργικής αυτής απόφασης αναφέρονται πίνακες με τις αξιολογήσεις κάθε σταδίου της διδασκαλίας. Μπορεί ο εκπαιδευτικός να ανατρέξει στην προαναφερόμενη Υ.Α. ώστε να είναι πλήρως ενημερωμένος για το πως αξιολογείται το κάθε στάδιο αυτής. Λόγω μεγάλης έκτασης δεν θα αναφερθούμε σε αυτό.
Στο παρόν ιστολόγιο υπάρχουν 310 αναρτήσεις που συνεχώς αυξάνονται. Φροντίζουμε να καλύπτουν όλο το φάσμα του εκπαιδευτικού υλικού για μία επιτυχή εφαρμογή της μεθοδολογίας του STEM. Θα βρείτε παραδείγματα, εφαρμογές, άρθρα, σύγχρονες προσθήκες στη διδασκαλία, δραστηριότητες, χρήση πρωτοπόρων λογισμικών και άλλα πολλά. Πιέζοντας επάνω αριστερά "Αρχική Σελίδα" μεταβαίνουμε στις πρώτες 45 αναρτήσεις και στο κάτω μέρος της σελίδας πιέζουμε "Παλαιότερες Αναρτήσεις" και κάθε φορά πάμε στις επόμενες 45.
![]() |
| CLICK για μεγέθυνση. |
Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές μπορούν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να μας βοηθήσουν να λύσουμε εύκολα ή δύσκολα προβλήματα. Πριν όμως αντιμετωπιστεί ένα οποιοδήποτε πρόβλημα, πρέπει να γίνει κατανοητό το ίδιο το πρόβλημα και στη συνέχεια να αναζητηθούν οι τρόποι με τους οποίους θα μπορούσε αυτό να επιλυθεί.
![]() |
| Ο Blogger σε παρουσίαση του, στο επιστημονικό συνέδριο (2018) του ιδρύματος Ευγενίδου με θέμα το STEM. |
Το STEAM στην εκπαίδευση είναι μια προσέγγιση στη μάθηση που χρησιμοποιεί την Επιστήμη, την Τεχνολογία, τη Μηχανική, τις Τέχνες και τα Μαθηματικά ως σημεία πρόσβασης για την καθοδήγηση της έρευνας, του διαλόγου και της κριτικής σκέψης των μαθητών.
Είναι μία μεθοδολογία της εκπαιδευτικής διαδικασία που στοχεύει να προκαλέσει ενδιαφέρον και δια βίου αγάπη για τον συνδυασμό της τέχνης με τις επιστήμες στα παιδιά και μάλιστα από μικρή ηλικία.
Στο παρόν ιστολόγιο προτείνουμε διάφορες καινοτομίες για εφαρμογή στη μεθοδολογία STEM. Το ζητούμενο είναι αν υπάρχει εκπαιδευτικός στη χώρα μας που να τα χρησιμοποιεί... Έχουμε αφιερώσει τεράστιο αριθμό ωρών, στα πλήκτρα, για να παρουσιάσουμε αυτές τις 380 περίπου αναρτήσεις του ιστολογίου μας με καλές τεχνικές, εφαρμογές, παραδείγματα, λογισμικά, ψηφιακά διδακτικά σενάρια κ.λπ. ο σκοπός είναι η βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου.
Υπενθυμίζουμε ότι η Scientix είναι μία πρωτοβουλία όλων των υπουργείων παιδείας της Commission (27) με σκοπό τη διάδοση της μεθοδολογίας STEM στην εκπαίδευση.