Η Εξέλιξη του σχεδιασμού μαθήματος
Κάποτε, ο σχεδιασμός του μαθήματος περιοριζόταν στα στατικάέντυπα σχεδιασμού σε χαρτί που είχε παρουσιάσει πρώτη η ΣΕΛΕΤΕ σε μία εποχή που η παιδαγωγική κατάρτιση των εκπαιδευτικών ήταν ανύπαρκτη.
Τεράστιος αριθμός εκπαιδευτικών, κυρίως της τεχνικής εκπαίδευσης, έχουν σπουδάσει σε αυτήν, για απόκτηση εκπαιδευτικής επάρκειας. Σήμερα, τα καινοτόμα εργαλεία μαθησιακού σχεδιασμού επιτρέπουν την ανάπτυξη εμπλουτισμένων και αναλυτικών ψηφιακών σχεδίων μαθήματος με σύγχρονες ηλεκτρονικές μεθόδους.
Υπάρχουν πάρα πολλές ιστοσελίδες που παρέχουν τη δυνατότητα συμπλήρωσης των χαρακτηριστικών μίας ωριαίας διδασκαλίας. Όμως στις περισσότερες από αυτές η δυνατότητα είναι στατική. Δηλαδή γράφουμε απλά κείμενο χωρίς να μπορούμε να προσθέσουμε ψηφιακές πληροφορίες.
Παραδείγματα:
https://lessonplan.nexvecta.com/
https://www.google-docs-templates.com/docs-templates/lesson-plans
https://www.canva.com/lesson-plans/templates/
Το Εργαλείο:
Learning Designer (UCL)
Η πλατφόρμα Learning Designer
είναι μια δωρεάν δυναμική παραλλαγή του LDSE από το University College London (UCL), αποτελεί ένα
κορυφαίο εργαλείο ελεύθερης χρήσης για τον σύγχρονο εκπαιδευτικό.
Τα καινοτόμα εργαλεία μαθησιακού σχεδιασμού επιτρέπουν πλέον την ανάπτυξη εμπλουτισμένων και αναλυτικών ψηφιακών σεναρίων με επιστημονική ακρίβεια και εντυπωσιακά αποτελέσματα με πλήρη χαρτογράφηση της ωριαίας διδασκαλίας.
 |
| TLA |
Δίνει όμως και τη δυνατότητα, σε ένα και μόνο template, να σχεδιάσουμε μία και μόνο ωριαία διδασκαλία. Το διδακτικό σενάριο προϋποθέτει διάρκεια περισσότερες των δύο ωρών.
 |
| 5 TLA ανάπτυξης φάσεων διδακτικού σεναρίου |
Η πλατφόρμα αυτή (Learning Designer) του
University College London (UCL) παραμένει η αιχμή του δόρατος. Είναι ένα δωρεάν
εργαλείο, που προσφέρει:
Οπτικοποίηση Δραστηριοτήτων:
Χρήση χρωματικών διαφοροποιήσεων για κάθε τύπο μάθησης (Investigation,
Practice, Production κ.α.).
Διαχείριση Χρόνου & Πόρων:
Ακριβή προσδιορισμό διατιθέμενου χρόνου ανά δραστηριότητα και ανάθεση ρόλων.
Καθορισμό του μαθητικού δυναμικού.
Συνεργασία: Δυνατότητα διαμοιρασμού (share) του σχεδιασμού με άλλους συναδέλφους για διορθώσεις και προσθήκες.
Η
Καινοτομία: STEM και "Ολοκληρωμένη" Διδασκαλία
Σήμερα η σύγχρονη προσέγγιση απαιτεί Ολοκληρωμένο
STEM (Integrated STEM). Δεν σχεδιάζουμε απλώς μια "ωριαία
διδασκαλία", αλλά ένα ψηφιακό διδακτικό σενάριο.
Διδακτικές Μαθησιακές Δραστηριότητες (TLA): Το
σενάριο αρθρώνεται σε φάσεις (συνήθως πέντε), όπου κάθε μία εξυπηρετεί έναν
συγκεκριμένο μαθησιακό στόχο όπως στην ανωτέρω εικόνα.
Computational Thinking: Η
ενσωμάτωση της υπολογιστικής σκέψης είναι πλέον απαραίτητη σε κάθε τεχνική
ενότητα.
Προς
το Μέλλον: Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως Συν-Σχεδιαστής.
Αυτοματοποίηση Σχεδίου: Ο
εκπαιδευτικός μπορεί να χρησιμοποιήσει την AI για να δημιουργήσει το πρώτο
προσχέδιο των TLAs βάσει των στόχων (Aims) που θέτει.
Εξατομίκευση:
Προσαρμογή του σεναρίου ανάλογα με το μέγεθος της τάξης (π.χ. 20 μαθητές) και
τις ειδικές ανάγκες τους.
Αξιολόγηση: Χρήση ψηφιακών
εργαλείων για άμεση ανατροφοδότηση (feedback) μέσα στο πλαίσιο του σεναρίου.
Συμπέρασμα
Η μετάβαση από το χαρτί στην ψηφιακή πλατφόρμα του UCL δεν είναι απλώς μια αλλαγή μέσου, αλλά μια αλλαγή νοοτροπίας. Ο σύγχρονος εκπαιδευτικός είναι ένας αρχιτέκτονας που χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να χτίσει βιωματικές εμπειρίες μάθησης.
Το
"Ολοκληρωμένο STEM" στην Πράξη
Αντί για μια απλή ωριαία διδασκαλία, η τάση
είναι ο σχεδιασμός ενός Ψηφιακού Διδακτικού Σεναρίου. Η χρήση της πλατφόρμας
είναι απλή και εντυπωσιακή, επιτρέποντας την παράθεση δραστηριοτήτων με
χρωματικές διαφοροποιήσεις.
Στη διεύθυνση:
έχουμε αναπτύξει ένα υποδειγματικό δυναμικό
σχέδιο μαθήματος διδακτικού σεναρίου, το θέμα του είναι οι καταλύτες αυτοκινήτου
αλλά αυτό δεν επηρεάζει την παρατήρηση του σχεδιασμού του από οποιαδήποτε ειδικότητα
εκπαιδευτικών.
Ένα άλλο παράδειγμα σχεδίου μαθήματος διδακτικού
σεναρίου στην πλατφόρμα αυτή, θα μπορούσε να είναι η "Κλιματική Αλλαγή και
Βιώσιμη Ανάπτυξη", το σενάριο μπορεί να αρθρωθεί σε πέντε φάσεις (TLA -
Teaching Learning Activities):
Investigation:
Έρευνα δεδομένων για την άνοδο της θερμοκρασίας.
Discussion: Συζήτηση για τις
ανθρωπογενείς αιτίες.
Practice: Προσομοίωση του
φαινομένου του θερμοκηπίου.
Collaboration:
Ομαδικός σχεδιασμός μιας "πράσινης" πόλης.
Production: Δημιουργία μιας
ψηφιακής παρουσίασης ή μοντέλου.
Η Επανάσταση της AI: Ο Συνεργάτης σας στη Συγγραφή των Μαθησιακών Στόχων (Aims)
Η συγγραφή των σκοπών (aims) και των
αποτελεσμάτων είναι κρίσιμη για την κατανόηση της χρήσης της πλατφόρμας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μπορεί να λειτουργήσει ως "συν-σχεδιαστής", προτείνοντας στόχους που καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα, όπως η Γνώση (Knowledge), η Εφαρμογή (Application) και τα συναισθηματικά μαθησιακά αποτελέσματα (Affective learning outcomes).
Checklist:
Έλεγχος Ποιότητας των Στόχων (Aims) από την AI
Πριν εισαγάγετε τους στόχους που παρήγαγε η
AI στο Learning Designer, χρησιμοποιήστε το παρακάτω checklist:
Σαφήνεια & Ακρίβεια:
Είναι ο στόχος διατυπωμένος με ενεργητικά ρήματα (π.χ. "να αναλύουν",
"να κατασκευάζουν") και όχι αόριστα;
Ευθυγράμμιση STEM:
Συνδέεται ο στόχος με περισσότερα από ένα πεδία (π.χ. συνδυάζει Μαθηματικά και
Περιβαλλοντική Επιστήμη);
Μετρησιμότητα:
Είναι εφικτό να αξιολογηθεί αν ο μαθητής πέτυχε τον στόχο στο τέλος της
ενότητας;
Παιδαγωγική Καταλληλότητα:
Ταιριάζει το επίπεδο δυσκολίας στην ηλικία και το γνωστικό επίπεδο των μαθητών
σας;
Χρονικός Περιορισμός:
Είναι ο στόχος επιτεύξιμος μέσα στον προβλεπόμενο χρόνο του σεναρίου;
Ετοιμάσαμε έναν πίνακα με λέξεις που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς του μαθήματος στο σχέδιο μαθήματος:
Η
Νέα Εποχή του Εκπαιδευτικού
Η μετάβαση στον ηλεκτρονικό σχεδιασμό
διδασκαλίας δεν είναι απλώς μια τεχνική αλλαγή, αλλά η είσοδος σε μια νέα
εποχή. Ο εκπαιδευτικός διαθέτει πλέον τα εργαλεία για να μετατρέψει μια απλή
παράδοση σε μια ολοκληρωμένη βιωματική εμπειρία, μοιράζοντας τον σχεδιασμό του
με άλλους για συνεχή βελτίωση.
Η μετάβαση από το χαρτί της ΣΕΛΕΤΕ σε ψηφιακή
πλατφόρμα δεν είναι απλώς μια αλλαγή μέσου, αλλά μια αλλαγή νοοτροπίας. Ο
σύγχρονος εκπαιδευτικός STEM είναι ένας αρχιτέκτονας που χρησιμοποιεί την
τεχνολογία για να χτίσει βιωματικές εμπειρίες μάθησης.
Πολύδωρος Σταυρόπουλος, Μηχανολόγος
Εκπαιδευτικός, MSc STEM in Education (Παιδαγωγικό
Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ), Επιθεωρητής Ασφάλειας, Υγείας και Ποιοτικού Ελέγχου,
Συγγραφέας, Πρέσβης STEM Scientix.