Γιατί αυτή η ισότητα είναι λάθος;
τι πραγματικά
σημαίνει STEM;
Όταν ακούτε τον όρο STEM, τι σας έρχεται στο μυαλό;
Πιθανότατα:
- ρομποτάκια
- Arduino
- καλώδια και αισθητήρες
- προγραμματισμός
Δεν είσαστε οι μόνοι. Αυτή είναι η εικόνα που
έχει επικρατήσει.
Μόνο που είναι… ελλιπής. Και σε πολλές
περιπτώσεις, λανθασμένη.
Το μεγάλο πρόβλημα: Το STEM έχει
“συρρικνωθεί”
Το STEM σημαίνει:
- Science (Επιστήμη)
- Technology (Τεχνολογία)
- Engineering (Μηχανική)
- Mathematics (Μαθηματικά)
Στην πράξη όμως, συχνά γίνεται αυτό:
STEM = Technology μόνο
Δηλαδή:
- λίγο προγραμματισμός
- λίγο ρομποτική
- ένα “εντυπωσιακό” project
Και οι υπόλοιποι πυλώνες;
- η επιστήμη απουσιάζει
- τα μαθηματικά υποβαθμίζονται
- η μηχανική γίνεται απλή συναρμολόγηση
Γιατί συμβαίνει αυτό
1. Τα εργαλεία είναι “εύκολα να δείξεις”
Ένα ρομπότ κινείται → εντυπωσιάζει
Ένα πρόγραμμα τρέχει → φαίνεται “σύγχρονο”
Είναι πιο εύκολο να παρουσιαστεί.
2. Υπάρχουν έτοιμες λύσεις
- kits
- οδηγίες
- έτοιμα projects
Μειώνεται η ανάγκη για σχεδιασμό από τον
εκπαιδευτικό.
3. Μπερδεύουμε το μέσο με τον στόχο
Το εργαλείο (Arduino) γίνεται ο στόχος.
Αντί για:
«μαθαίνω μέσα από το εργαλείο»
καταλήγουμε σε:
«μαθαίνω το εργαλείο»
Τι λείπει από αυτή την προσέγγιση
- υποθέσεις
- πειραματισμός
- κατανόηση φαινομένων
Τα μαθηματικά με νόημα
- αναλογίες
- μετρήσεις
- ερμηνεία δεδομένων
Η πραγματική μηχανική
- σχεδιασμός
- δοκιμή
- αποτυχία και βελτίωση
Χωρίς αυτά, το STEM γίνεται επιφανειακό.
Πώς φαίνεται ένα “πλήρες” STEM μάθημα
Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα.
Επιφανειακή προσέγγιση:
- οι μαθητές συναρμολογούν ένα ρομπότ
- ακολουθούν οδηγίες
- το ρομπότ κινείται
Τέλος.
Ολοκληρωμένη STEM προσέγγιση:
- Πρόβλημα: «Πώς να κινηθεί ένα αντικείμενο πιο γρήγορα;»
- Υπόθεση: τι επηρεάζει την κίνηση;
- Πείραμα: δοκιμές με διαφορετικές λύσεις
- Μέτρηση: χρόνος, απόσταση
- Ανάλυση: τι άλλαξε και γιατί
Εδώ υπάρχει STEM.
Η ουσία: Το STEM είναι τρόπος σκέψης
Δεν είναι:
- εργαλείο
- εξοπλισμός
- τεχνολογία
Είναι:
- ερωτήσεις
- διερεύνηση
- σύνδεση γνώσεων
Μπορεί να γίνει:
- με ρομπότ
- χωρίς ρομπότ
- με χαρτί και απλά υλικά
Το πιο σημαντικό λάθος που πρέπει να
αποφύγουμε
Να πιστεύουμε ότι χωρίς τεχνολογία δεν
υπάρχει STEM.
Αυτό οδηγεί σε:
- εξάρτηση από εξοπλισμό
- περιορισμένες δραστηριότητες
- απογοήτευση εκπαιδευτικών
Πώς το διορθώνουμε (άμεσα)
✔ Αρχίζουμε από το πρόβλημα, όχι από το εργαλείο
Όχι:
«Σήμερα θα χρησιμοποιήσουμε Arduino»
Αλλά:
«Σήμερα θα λύσουμε ένα πρόβλημα»
✔
Φέρνουμε όλα τα στοιχεία μαζί
Σε κάθε δραστηριότητα βάζουμε:
- σκέψη
- μέτρηση
- δοκιμή
- ανάλυση
✔ Μην
κυνηγάμε το “εντυπωσιακό”
Κυνηγάμε τη μάθηση
Συμπέρασμα
Το STEM δεν είναι ρομποτική.
Δεν είναι Arduino.
Δεν είναι καν τεχνολογία.
Είναι ένας τρόπος να σκέφτεσαι και να
μαθαίνεις.
Αν περιοριστεί σε εργαλεία:
- γίνεται επιφανειακό
- χάνει την αξία του
Αν εφαρμοστεί σωστά:
- ενεργοποιεί τους μαθητές
- ενώνει γνώσεις
- δημιουργεί πραγματική κατανόηση
Και τότε, το πιο σημαντικό:
Δεν χρειάζεται ρομπότ για να εφαρμόσουμε STEM.
Χρειαζόμαστε … σωστές ερωτήσεις.
Είχαμε αναφερθεί σε δύο άρθρα μας για το θέμα αρκετό καιρό πριν για να είμαστε υποψιασμένοι και να μη μας ξεγελούν οι επιτήδειοι:
https://sv1ahh1.blogspot.com/2019/02/stem_7.html
https://sv1ahh1.blogspot.com/2021/12/stem.html
Πολύδωρος
Σταυρόπουλος, Μηχανολόγος Εκπαιδευτικός, MSc STEM in Education (Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ),
Επιθεωρητής Ασφάλειας, Υγείας και Ποιοτικού Ελέγχου, Συγγραφέας, Πρέσβης STEM Scientix.