Στο άρθρο διατυπώνονται απόψεις του Blogger.
Τα τελευταία χρόνια, ο όρος STEM ακούγεται όλο και περισσότερο σε σχολεία, σεμινάρια, εργαστήρια και εκπαιδευτικές δράσεις. Για πολλούς όμως, η εικόνα που έχει δημιουργηθεί είναι αρκετά περιορισμένη.
Όταν κάποιος ακούει STEM, συχνά σκέφτεται:
ü ρομποτάκια,
ü υπολογιστές,
ü προγραμματισμό,
ü Arduino και
αισθητήρες,
ü εντυπωσιακές
κατασκευές.
Αυτή η εικόνα είναι κατανοητή. Είναι όμως ελλιπής.
Γιατί το STEM δεν είναι αυτό που νομίζεις.
Τι σημαίνει
πραγματικά STEM
Ως γνωστόν σε όλους σχεδόν, ο όρος STEM προέρχεται από
τα αρχικά των λέξεων:
- Science (Επιστήμη)
- Technology
(Τεχνολογία)
- Engineering
(Μηχανική)
- Mathematics
(Μαθηματικά)
Όμως το σημαντικό δεν είναι οι λέξεις.
Το σημαντικό είναι ο τρόπος που συνεργάζονται μεταξύ τους.
Το STEM δεν είναι τέσσερα ξεχωριστά μαθήματα.
Είναι ένας τρόπος μάθησης που ενώνει γνώσεις για να λυθούν πραγματικά
προβλήματα. Είναι μια διεπιστημονική μέθοδος σύγχρονης διδακτικής. Αναφερόμαστε
ως ολοκληρωμένο STEM όταν
εμφανίζονται και οι τέσσερεις κλάδοι. Εξερχόμενος ο ένας εισέρχεται ο άλλος στη
διαδικασία του μαθήματος.
Η μεγάλη
παρεξήγηση
Σε πολλές περιπτώσεις, το STEM παρουσιάζεται ως κάτι
“τεχνολογικό”.
Αν υπάρχει:
ü οθόνη,
ü ρομπότ,
ü εφαρμογή,
ü ηλεκτρονικό
κύκλωμα.
τότε θεωρείται STEM.
Αλλά αυτό δεν αρκεί.
Ένα παιδί μπορεί να πατήσει κουμπιά σε ένα kit χωρίς
να σκεφτεί πραγματικά τίποτα.
Και αντίθετα, μια δραστηριότητα χωρίς καμία οθόνη
μπορεί να είναι αυθεντικό STEM.
Τι είναι
στην ουσία το STEM
Το STEM είναι:
Να θέτουμε ερωτήματα
ü Γιατί
συμβαίνει αυτό;
ü Πώς μπορώ να
το αλλάξω;
ü Τι θα γίνει
αν δοκιμάσω κάτι διαφορετικό;
Να πειραματιζόμαστε
ü δοκιμή,
ü λάθος,
ü βελτίωση.
Να χρησιμοποιούμε δεδομένα
ü μετρήσεις,
ü συγκρίσεις,
ü συμπεράσματα.
Να δημιουργούμε λύσεις
ü σχεδιασμός,
ü κατασκευή,
ü επανασχεδιασμός.
Αυτό είναι το πραγματικό STEM.
Παράδειγμα
χωρίς τεχνολογία
Ας δούμε δύο δραστηριότητες:
Δραστηριότητα Α
Οι μαθητές συναρμολογούν ένα έτοιμο ρομπότ
ακολουθώντας οδηγίες.
Υπάρχει ενδιαφέρον; Ναι.
Υπάρχει τεχνολογία; Ναι.
Υπάρχει ολοκληρωμένο STEM; Όχι απαραίτητα.
Δραστηριότητα
Β
Οι μαθητές καλούνται να κατασκευάσουν γέφυρα από χαρτί
που να αντέχει όσο περισσότερο βάρος γίνεται.
Χρειάζονται:
ü επιστήμη (δυνάμεις,
ισορροπία),
ü μαθηματικά
(μετρήσεις),
ü μηχανική
(σχεδιασμός),
ü τεχνολογία
εργαλείων ή υλικών,
Αυτό είναι αυθεντικό STEM, ακόμη και χωρίς ηλεκτρονικά.
Γιατί αυτή η
παρεξήγηση είναι επικίνδυνη
Όταν ταυτίζουμε το STEM μόνο με την τεχνολογία:
ü πολλοί
εκπαιδευτικοί πιστεύουν ότι χρειάζονται ακριβό εξοπλισμό,
ü σχολεία
απογοητεύονται αν δεν έχουν μέσα,
ü η μάθηση
γίνεται επιφανειακή,
ü οι μαθητές
μαθαίνουν εργαλεία, όχι σκέψη.
Τι
χρειάζεται πραγματικά ένας εκπαιδευτικός
Δεν χρειάζεται απαραίτητα:
ü εργαστήριο
υψηλού κόστους,
ü 3D printer,
ü ρομποτικά
kits,
ü προηγμένο
λογισμικό.
Χρειάζεται:
ü καλές
ερωτήσεις,
ü αυθεντικά
προβλήματα,
ü χώρο για
πειραματισμό,
ü αποδοχή του
λάθους,
ü σύνδεση
γνώσεων,
Το STEM στην
καθημερινή τάξη
Μπορεί να γίνει με πολύ απλά υλικά:
ü χαρτί,
ü καλαμάκια,
ü νερό,
ü ξυλάκια,
ü ζυγαριά,
ü μέτρο,
ü ανακυκλώσιμα
υλικά,
ü καπάκια από πλαστικά
μπουκάλια νερού.
Παραδείγματα:
ü Πώς να
κρατήσουμε ένα παγάκι περισσότερο χρόνο χωρίς να λιώσει;
ü Πώς να
φτιάξουμε τον ψηλότερο πύργο;
ü Πώς να
μεταφέρουμε βάρος με ασφαλή τρόπο;
ü Πώς να
καθαρίσουμε νερό με απλά υλικά;
Έτσι δημιουργείται το πραγματικό STEM.
Η μεγαλύτερη
δεξιότητα που καλλιεργεί
Το STEM δεν χαρίζει απλώς γνώσεις.
Καλλιεργεί κάτι πολύ πιο σημαντικό:
ü τρόπο
σκέψης.
Οι μαθητές μαθαίνουν:
ü να λύνουν
προβλήματα
ü να
συνεργάζονται
ü να επιμένουν
ü να
αναθεωρούν
ü να
σκέφτονται δημιουργικά
Αυτές είναι δεξιότητες ζωής.
Τι πρέπει να
αλλάξουμε
Από:
“Πώς να χρησιμοποιήσουμε ένα εργαλείο;”
Σε:
“Πώς να λύσουμε ένα πρόβλημα;”
Από:
“Πώς να κάνουμε κάτι εντυπωσιακό;”
Σε:
“Πώς να μάθουμε ουσιαστικά;”
Συμπέρασμα
ü Το STEM δεν
είναι τα ρομπότ.
ü Δεν είναι οι
οθόνες.
ü Δεν είναι τα
kits.
ü Δεν είναι η
μόδα της εποχής.
Το STEM είναι ένας τρόπος να
σκέφτεσαι, να ερευνάς και να δημιουργείς.
Όταν το κατανοήσουμε αυτό, τότε μπορούμε να το
εφαρμόσουμε παντού:
ü σε κάθε
σχολείο,
ü σε κάθε τάξη,
ü με κάθε
μαθητή,
ü ακόμη και με
τα πιο απλά μέσα.
Και τότε, το STEM γίνεται αυτό που πραγματικά πρέπει
να είναι:
Ουσιαστική εκπαίδευση για τον κόσμο
του αύριο.
Πολύδωρος
Σταυρόπουλος, Μηχανολόγος Εκπαιδευτικός, MSc STEM in Education (Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ),
Επιθεωρητής Ασφάλειας, Υγείας και Ποιοτικού Ελέγχου, Συγγραφέας, Πρέσβης STEM Scientix.