Στο άρθρο διατυπώνονται απόψεις του Blogger.
Στη θεωρία, η μεθοδολογία STEM στην εκπαίδευση
υπόσχεται κάτι πολύ δυνατό:
μαθητές που σκέφτονται, πειραματίζονται και λύνουν προβλήματα.
Στην πράξη όμως, κάτι βασικό λείπει.
Η αποτυχία.
Και χωρίς αυτή, η διδασκαλία με μεθοδολογία STEM
χάνει τη μισή της αξία.
Το παράδοξο της εκπαίδευσης
Στο σχολείο:
- το λάθος αποφεύγεται
- η σωστή απάντηση επιβραβεύεται
- η αποτυχία “τιμωρείται” (έστω και έμμεσα)
Στο STEM όμως:
- το λάθος είναι αναμενόμενο
- η αποτυχία είναι απαραίτητη
- η πρόοδος έρχεται μέσα από δοκιμές
Δηλαδή, ζητάμε από τους μαθητές να μάθουν με
έναν τρόπο που δεν τους επιτρέπουμε να χρησιμοποιήσουν.
Τι σημαίνει πραγματικά “μάθηση μέσω
αποτυχίας”
Δεν σημαίνει:
- να αφήνουμε τους μαθητές να αποτυγχάνουν χωρίς καθοδήγηση
- να επικρατεί χάος στην τάξη
Σημαίνει:
- δοκιμάζω
- αποτυγχάνω
- αναλύω
- βελτιώνω
Είναι μια διαδικασία μάθησης, όχι ένα τυχαίο
αποτέλεσμα.
Ένα απλό παράδειγμα μέσα στην τάξη
Δραστηριότητα: Κατασκευή γέφυρας από χαρτί
Στόχος: να αντέχει βάρος
Τι συμβαίνει συνήθως:
- η πρώτη προσπάθεια αποτυγχάνει
- η κατασκευή καταρρέει
Εκεί είναι το κρίσιμο σημείο.
Αν ο εκπαιδευτικός πει:
- «Δεν πειράζει, δείτε πώς γίνεται σωστά»
Η μάθηση σταματά.
Αν όμως ρωτήσει:
- «Γιατί έπεσε;»
- «Τι θα άλλαζες;»
- «Πώς μπορούμε να το βελτιώσουμε;»
Τότε ξεκινάει η πραγματική μάθηση.
Γιατί η αποτυχία είναι τόσο σημαντική
1. Ενεργοποιεί τη σκέψη
Όταν κάτι δεν δουλεύει:
- ο μαθητής σκέφτεται
- αναζητά αιτίες
- κάνει υποθέσεις
2. Δημιουργεί επανάληψη με νόημα
- Η επανάληψη δεν είναι μηχανική.
- Είναι στοχευμένη βελτίωση.
3. Οδηγεί σε βαθύτερη κατανόηση
- Η επιτυχία δείχνει “ότι δουλεύει”.
- Η αποτυχία δείχνει “γιατί δεν δουλεύει”.
4. Χτίζει ανθεκτικότητα
Οι μαθητές μαθαίνουν:
- να επιμένουν
- να μην εγκαταλείπουν
- να αντιμετωπίζουν δυσκολίες
Δεξιότητες ζωής, όχι μόνο σχολείου.
Τα 3 λάθη που ακυρώνουν τη μάθηση:
1. Δίνουμε τη λύση πολύ νωρίς
Στερούμε
από τον μαθητή τη διαδικασία
✔ Αφήνουμε
χρόνο για δοκιμή και λάθος
2. Εστιάζουμε μόνο στο αποτέλεσμα
“Να βγει σωστό”
✔ Εστιάζουμε
στη διαδικασία
3. Δεν γίνεται αναστοχασμός
Η αποτυχία περνάει χωρίς νόημα
✔ Υποβάλουμε
ερωτήσεις μετά από κάθε προσπάθεια
Πώς να ενσωματώσουμε την αποτυχία στο μάθημα
✔
Δημιουργούμε ασφαλές περιβάλλον
- Οι μαθητές πρέπει να νιώθουν ότι:
- μπορούν να κάνουν λάθος
- δεν θα κριθούν αρνητικά
✔ Κάνουμε
σωστές ερωτήσεις
Αντί για:
- «Είναι σωστό;»
ρωτάμε:
- «Τι συνέβη;»
- «Γιατί πιστεύεις ότι έγινε αυτό;»
✔ Δίνουμε
χρόνο
Η μάθηση μέσω αποτυχίας θέλει:
- χρόνο
- επανάληψη
- υπομονή
✔
Επιβραβεύουμε τη διαδικασία
Όχι μόνο το αποτέλεσμα.
Ενθαρρύνουμε:
- «Καλή προσπάθεια»
- «Μου άρεσε που δοκίμασες κάτι διαφορετικό»
Η μεγάλη αλλαγή νοοτροπίας
Για να δουλέψει το STEM, πρέπει να αλλάξει
κάτι βαθύτερο:
Από:
- «Βρες τη σωστή απάντηση»
Σε:
- «Κατανόησε τη διαδικασία»
Συμπέρασμα
Η αποτυχία δεν είναι εμπόδιο στη μάθηση.
Είναι ο δρόμος προς τη μάθηση.
Αν την αφαιρέσουμε:
- οι μαθητές απλώς εκτελούν
- δεν κατανοούν
- δεν εξελίσσονται
Αν την αξιοποιήσουμε σωστά:
- σκέφτονται
- ανακαλύπτουν
- μαθαίνουν πραγματικά
Και τότε, το STEM γίνεται αυτό που πραγματικά
υπόσχεται:
μια εκπαίδευση που προετοιμάζει τους μαθητές
για τον πραγματικό κόσμο.