.png)
Η Ιαπωνία είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις παγκοσμίως, γιατί δεν εφαρμόζει απλώς STEM· το συνδυάζει με τη δική της κουλτούρα πειθαρχίας, τεχνολογίας, δημιουργικότητας και βιομηχανικής ακρίβειας.
Αν η Κίνα επενδύει μαζικά και κρατικά, η
Ιαπωνία επενδύει πιο ποιοτικά, οργανωμένα και με έμφαση στη ρομποτική, στην
επίλυση προβλημάτων και στην κοινωνία του μέλλοντος (Society 5.0).
Τι
γίνεται σήμερα στην Ιαπωνία με το STEM;
1.
Από το STEM στο STEAM
Η Ιαπωνία χρησιμοποιεί πολύ συχνά πλέον τον
όρο STEAM, δηλαδή STEM + Arts (Τέχνη).
Η λογική είναι ότι οι μαθητές δεν χρειάζονται
μόνο τεχνικές γνώσεις, αλλά και:
- φαντασία
- σχεδιαστική σκέψη
- αισθητική
- καινοτομία
- συνεργασία
Γι’ αυτό βλέπουμε projects όπου τα παιδιά
φτιάχνουν ρομπότ, αλλά ταυτόχρονα σχεδιάζουν και πώς θα βοηθούν ανθρώπους στην
καθημερινότητα.
2.
Ρομποτική από μικρές ηλικίες
Η Ιαπωνία είναι ίσως η πιο φυσική χώρα για
εκπαιδευτική ρομποτική.
Σε σχολεία και ιδρύματα υπάρχουν:
- robot clubs
- coding labs
- μηχανολογικές κατασκευές
- διαγωνισμοί robotics
- engineering challenges
Σχολεία όπως το Tamagawa Academy εφαρμόζουν συνεχές STEM μοντέλο από παιδικές
ηλικίες έως πανεπιστήμιο.
3.
Society 5.0 – Το σχολείο του μέλλοντος
Η Ιαπωνία έχει εθνικό όραμα που ονομάζεται Society
5.0: μια κοινωνία όπου AI, ρομπότ, δεδομένα και άνθρωπος συνεργάζονται.
Άρα το σχολείο δεν εκπαιδεύει μόνο για
εξετάσεις. Εκπαιδεύει για:
- έξυπνες πόλεις
- αυτοματισμούς
- βιώσιμη ανάπτυξη
- τεχνητή νοημοσύνη
- γηράσκοντα πληθυσμό με τεχνολογικές λύσεις
4.
AI και Data Science στην εκπαίδευση
Η Ιαπωνία έχει επίσημα προγράμματα
πιστοποίησης για Math / Data Science / AI education σε πανεπιστήμια και ανώτατη
εκπαίδευση, με κρατική υποστήριξη από υπουργεία.
Αυτό δείχνει ότι η χώρα μεταφέρει σταδιακά το
STEM προς:
STEM + AI + δεδομένα + εφαρμογές
5.
Έμφαση στα κορίτσια στο STEM
Η Ιαπωνία αναγνωρίζει ότι χρειάζεται
περισσότερη συμμετοχή γυναικών στις επιστήμες.
Υπάρχουν προγράμματα όπως το Girls in Control,
όπου κορίτσια 10–15 ετών γνωρίζουν μηχανική ελέγχου, ρομποτική και τεχνολογία
μέσα από βιωματικά εργαστήρια.
Το
μικρό παραμύθι που είναι αληθινό
Σε μια τάξη στο Τόκιο, ο δάσκαλος δίνει στα
παιδιά μια αποστολή:
«Πώς θα βοηθήσουμε έναν ηλικιωμένο να ζει
μόνος με ασφάλεια;»
- Μια ομάδα σχεδιάζει ρομπότ υπενθύμισης φαρμάκων.
- Άλλη ομάδα αισθητήρες πτώσης.
- Άλλη ομάδα εφαρμογή επικοινωνίας με την οικογένεια.
Κανείς δεν λέει “τώρα κάνουμε μαθηματικά”.
Αλλά όλοι τα χρησιμοποιούν.
Αυτό είναι το ιαπωνικό STEM:
τεχνολογία με ανθρώπινο σκοπό.
Τι
διαφέρει από την Κίνα;
|
Χώρα |
Έμφαση |
|
Κίνα |
Μαζική κρατική ανάπτυξη, AI, ταχύτητα |
|
Ιαπωνία |
Ρομποτική, ποιότητα, ανθρώπινη εφαρμογή |
|
Και οι δύο |
STEM ως εθνική στρατηγική |
Τι
μπορούμε να μάθουμε στην Ελλάδα;
Η Ιαπωνία δείχνει ότι το STEM πετυχαίνει όταν
συνδυάζει:
- πειθαρχία
- δημιουργικότητα
- πράξη
- συνεργασία
- τεχνολογία με αξία για την κοινωνία
Η Ιαπωνία δεν βλέπει το STEM ως μόδα. Το
βλέπει ως τρόπο να λύνει προβλήματα ανθρώπων. Και αυτό ίσως είναι το πιο ώριμο
μοντέλο εκπαίδευσης στον κόσμο.
Πολύδωρος
Σταυρόπουλος, Μηχανολόγος Εκπαιδευτικός, MSc STEM in Education (Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ),
Επιθεωρητής Ασφάλειας, Υγείας και Ποιοτικού Ελέγχου, Συγγραφέας, Πρέσβης STEM Scientix.